ABD borsalarında işlem gören 3 maske
üreticisinin değeri hastalığın gündemden düşmediği son 5 günde 4.5
milyar dolar yükseldi. Bu artış en fazla dünyanın en büyük iki maske
üreticisinden biri olan 3M’i etkiledi. Firma kısa sürede piyasa
değerini 40 milyar dolardan 44 milyar dolara çıkardı.
MEKSİKA’dan
başlayıp kısa sürede Avrupa’ya kadar uzanan domuz gribinden korunma
paniği dünyanın önde gelen maske üreticilerine yaradı. Bu da
yatırımcıların bundan sadece 3 sene önce yaşanan kuş gribinde maskelere
harcanan milyarlarca doları hatırlamasından kaynaklandı. Ülkelerin
güvenlik önlemi olarak sipariş yağmuruna tuttuğu maske üreticilerinin
piyasa değeri 5 günde 4.5 milyar dolar yükseldi. Dünyanın önde gelen
iki üreticisinden biri olan 3M’in piyasa değeri 40 milyar dolardan 44
milyar dolara çıkarken yine lider üreticiler arasında bulunan Kimberly
Clark’ın değeri de 406 milyon dolar yükseldi. Amerika’nın yerel ve daha
küçük çaplı üreticileri bile domuz gribinin meyvesini yedi. Mine Safety
Appliances adlı Teksaslı şirket 5 günde şirkerinin değerini 61 milyon
dolar yükseltti.
Meksika’da üretim varDünyaya
bakıldığında Kimberly-Clark, 3M, Medline, Precept, Cardinal Healthcare
ve Molnycke adlı firmalar bugün en büyük üreticilerini oluşturuyor. Bu
firmaların büyük çoğunluğu da üretimlerini Meksika, Tayland ve
Çin’de
gerçekleştiriyor. Domuz gtribinin başlangıcında 20.3 milyar dolar olan
kimberly Clark’ın o gün 48.81 dolar olan hisseleri bugün 49.88 doları
buluyor. 3M hisselerinin ise 5 gün önceki 50.65 dolarlık değerinden
57.60 dolara çıktığı gözleniyor.
Bütçeler oluşuyorVirüsün
yayılmasıyla birlikte sadece eczaneler ve perakendeciler değil,
hükümetler de bu üreticilerin kapısında kuyruk oluyor. İngiltere
hükümeti 60 milyon nüfuslu ülke için 32 milyon maske sipariş ederkeni
Amerika da domuz gribinden korunmak için 1.5 milyar dolarlık bütçe
talep ediyor. Ancak tüketiciler tarafından satın alınan bu maskeler
zaman zaman kastından farklı kullanıma yönelik olabiliyor. Bu da
harcanan paranın çöpe gitmesi anlamına geliyor.
5 dolara işlemeli maskelerDOMUZ
gribi de sonunda kendi modasını yarattı. Korunmak için N95 mi, cerrahi
maske mi tartışmaları sürerken olayın merkezi Meksika’dan, virüsün
henüz ulaşmadığı Hong Kong’a kadar birçok ülkede resimli maske moda
oldu. Kadınların özellikle çiçekli, kelebekli veya kurukafa işlemeli
maskeleri tercih ettiği pazarda, erkekler ise canavar motifli maskelere
ilgi gösteriyor. Bu maskelerin bedeli ortalama 5 dolar oluyor.
Raflar boşaldı değeri 2.7 milyar dolar arttıPANİK
ortamında özellikle Meksika ve çevresindeki eczane rafları hızla
boşalıyor. Bunun sonucunda özellikle Amerika’da yaygın olan eczane
zincirlerinin hisse değerleri de hızla artıyor. Ülkenin en büyük
zincirlerinden Caremark’ın piyasa değeri 46.3 milyar doları, son 5
yıldaki yükseliş ise 2.77 milyar doları buluyor. Eczacıların
’Satışlarımızın artış hızını anlatacak oran var. Eskiden bir haftada 1
paket satardık. Şimdi yarım günde bir raf boşalıyor’ diyerek
anlattıkları talep sonucunda doğu yakasının lider zinciri Rite Aid
hisselerinin son 5 günlük değer artışı yüzde 40’ı buluyor.
Fiyat farkı iki katı buluyorDomuz
gribi virüsüne karşı korunmak isteyenlerin ’N95’ maskeleri kullanması
gerekiyor. Bu maskeler mikrobun, kişiye ulaşma gücünü kırıyor.Virüsü
zaten kapmış olanların ise çevreye zarar vermemesi için ’cerrahi’ maske
takması öneriliyor. Bilinçli davranmayanlar yanlış ürün seçiminden
dolayı başarılı olamıyor.
Fiyatlara bakıldığında 50 kullan at
cerrahi maskenin satış fiyatı 19-20 dolar civarında olurken, N95
maskelerin 20 adedi ise ortalama 50 dolardan alıcı buluyor.